Door Handle & Lock Systems

ระบบมือจับประตูและกลอนล็อก (Door Handle & Lock Systems) บทความความรู้เพื่อการเลือกใช้งานที่ถูกต้อง

โดย Before Closet

บทนำ

มือจับประตูและระบบกลอนล็อก ไม่ได้เป็นเพียงองค์ประกอบด้านความปลอดภัย
แต่เป็นส่วนสำคัญที่ส่งผลต่อ การใช้งาน สัดส่วน และภาพรวมของงานออกแบบ

Before Closet รวบรวมบทความนี้ขึ้น เพื่ออธิบายโครงสร้างและประเภทของระบบล็อกที่พบได้บ่อยในประเทศไทย
พร้อมข้อควรระวังด้านขนาด ระยะ และการติดตั้ง
เพื่อช่วยให้เจ้าของบ้าน นักออกแบบ และผู้ใช้งานทั่วไป
สามารถเลือกใช้งานได้อย่างเหมาะสม และลดปัญหาหน้างานในระยะยาว

𝐌𝐚𝐬𝐭𝐞𝐫 𝐆𝐮𝐢𝐝𝐞: ระบบล็อกและมือจับประตู (𝐃𝐨𝐨𝐫 𝐇𝐚𝐫𝐝𝐰𝐚𝐫𝐞 𝐒𝐲𝐬𝐭𝐞𝐦𝐬)

ระบบล็อกประตูมีวิวัฒนาการยาวนานกว่า 5,000 ปี เริ่มต้นจากชาวอียิปต์ (3000 BC) จนถึงยุคปัจจุบัน. ความเข้าใจในระบบล็อกช่วยให้การเลือกซื้อและติดตั้งสมบูรณ์แบบที่สุด

𝟏. ประเภทระบบล็อกที่นิยมในประเทศไทย

ระบบล็อกลักษณะการใช้งานข้อควรระวังTubular Lockลูกบิดหรือก้านโยกทั่วไป ติดตั้งง่าย ราคาย่อมเยา.ความปลอดภัยไม่สูงนัก เหมาะสำหรับห้องน้ำหรือห้องทั่วไป.Mortise Lockตลับกุญแจฝังในบานประตู (Mortise) ให้ความปลอดภัยสูงสุด.ต้องเจาะสันบานเพื่อฝังตลับกุญแจ ควรใช้ช่างที่มีความชำนาญ.Deadboltลิ้นล็อกตาย นิยมติดเสริมคู่กับมือจับเพื่อเพิ่มความปลอดภัย.มักใช้กับประตูภายนอกหรือประตูหลัก.Surface Lockระบบล็อกที่ติดตั้งบนผิวประตู เช่น Night Latch หรือ Chain Lock.ต้องตรวจสอบวัสดุของกรอบประตู (Stile) ว่ารองรับการยึดน็อตได้หรือไม่.

Difference type of lock

𝟐. เช็กระยะก่อนติดตั้ง (𝐓𝐞𝐜𝐡𝐧𝐢𝐜𝐚𝐥 𝐒𝐩𝐞𝐜𝐬)

ระยะที่แม่นยำคือหัวใจของงานดีไซน์ระดับ Professional

• 𝐁𝐚𝐜𝐤𝐬𝐞𝐭 (ระยะตลับ): ระยะจากสันบานถึงกึ่งกลางรูเจาะกุญแจ.

  • ประตูสำเร็จรูปในไทยส่วนใหญ่เจาะไว้ที่ 60mm.

  • มาตรฐาน Mortise ที่นิยมคือ 45mm, 50mm, 55mm.

• 𝐒𝐭𝐢𝐥𝐞 (กรอบบาน): โครงกรอบประตูส่วนที่จะติดตั้ง.

  • มาตรฐานบานไม้ในไทยมักอยู่ที่ 100mm.

  • Recommended: หากกรอบบานกว้าง 100mm ควรใช้ระยะ Backset ที่ 55mm เพื่อให้อยู่กึ่งกลางพอดี.

𝟑. ระดับความสูงแนะนำ (𝐈𝐧𝐬𝐭𝐚𝐥𝐥𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧 𝐇𝐞𝐢𝐠𝐡𝐭)

เพื่อให้ใช้งานได้สะดวกตามหลักการออกแบบ (Ergonomics):

• กึ่งกลางมือจับ (Handle Center): 1,000 - 1,200 mm จากพื้น.

• กึ่งกลางชุดล็อก (Lock Center): 900 - 1,000 mm จากพื้น.

𝟒. 𝐁𝐞𝐟𝐨𝐫 𝐂𝐥𝐨𝐬𝐞𝐭 𝐏𝐫𝐨-𝐓𝐢𝐩𝐬

• วัสดุ: เลือกใช้ Solid Brass (ทองเหลืองแท้) เพื่อความทนทานและผิวสัมผัสระดับโรงแรม 5 ดาว.

• การเจาะบาน: ควรเช็กระยะ Backset ให้มั่นใจก่อนเลือกซื้อชุดล็อก เพราะตลับ Mortise ไม่สามารถปรับระยะได้เหมือนลูกบิดทั่วไป.

𝐑𝐞𝐟𝐞𝐫𝐞𝐧𝐜𝐞𝐬: > * History of Locks: Jeremiah Chubb (1818), Linus Yale, Jr. (1851), Osbourn Dorsey (1878).

Terminology: Wikipedia (Door Handle), Hammer & Tongs, Smith College.